Pamiętaj o higienie cyfrowej

“Cyfrowa higiena-  postawa życiowa i wynikające z niej działania charakteryzujące się kreatywnym i odpowiedzialnym używaniem zasobów sieci, zmierzające do optymalizacji indywidualnego zdrowia somatycznego, psychicznego oraz społecznego w zakresie korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Jej poziom uzależniony jest od samoregulacji i kontroli związanej z używaniem internetu oraz cyfrowych narzędzi ekranowych, dostępnej alternatywy dla świata cyfrowego, jak również rozwiniętej sieci oparcia społecznego” – tak brzmi, dość skomplikowana,  definicja zamieszczona w nowo opublikowanej  książce „Edukacja zdalna: co stało się z uczniami, ich rodzicami i nauczycielami?”. Publikacja ta zawiera wyniki, wnioski i rekomendacje z badania „Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych podczas epidemii koronawirusa” – projektu realizowanego przez Polskie Towarzystwo Edukacji Medialnej, Fundację Orange oraz Fundację Dbam o Mój Zasięg.

Dr Dębski, który jest jednym ze współautorów opracowania, mówi, że „w czasie zdalnego nauczania czas ekranowy wystrzelił w kosmos. Tego nie można ignorować. Bo to się przekłada na bardzo złe zjawiska psychiczne: stres, zdenerwowanie, poczucie, że “ciągle jest się w pracy”, że ta praca dla nauczycieli czy uczniów nie kończy się nigdy”.

Czas zdalnej nauki, to dla nas wszystkich, ogromne wyzwanie. Największym problemem, obok  wyposażenia do prowadzenia zajęć i uczestniczenia w nich, które dodatkowo  nagłe musiało się znaleźć w każdym domu, jest przemęczenie cyfrowe. Mnogość informacji, liczba godzin spędzonych przed monitorem oraz izolacji od kolegów i koleżanek, mogą skutecznie obniżyć nasz dobrostan. Wielu z nas odczuwa niechęć do korzystania z komputera. Dr Dębski zauważa, że „w kontekście zdrowia psychicznego, o którym właściwie dopiero uczymy się mówić i o nie dbać, to doświadczenie pandemii i zdalnego nauczania pokazało, że jeśli nie zadbamy o sferę relacji, dobrostan psychiczny i higienę cyfrową, to się bardzo mocno na nim odbije. Wszystkim badanym grupom bowiem pogorszyła się ocena stanu samopoczucia psychicznego.”

W obecnej sytuacji jesteśmy zawieszeni pomiędzy „starym” a „nowym”. Tak naprawdę nie wiemy, jak długo będziemy musieli pracować i uczyć się zdalnie. Na razie wszystko jest tymczasowe, chwilowe i niepewne.

W  czasie zdalnej nauki zmienił się nasz dobowy rytm dnia. Już nie musimy wychodzić wcześnie rano z domu, by punktualnie rozpocząć zajęcia lekcyjne – wystarczy włączyć komputer. Przerw międzylekcyjnych też nie spędzamy już wspólnie na korytarzu lub boisku szkolnym. Nikt z nas nie wie jak długo to potrwa. Codziennie spędzamy wiele godzin przed monitorami komputerów, telefonów. Jak się odnaleźć w tej wirtualnej rzeczywistości? Zadbajmy o sposób naszego komunikowania się z innymi w oparciu o zasady obowiązującej w internecie netykiety. Nie zapominajmy również o zasadach higieny pracy umysłowej, od której zależy efektywność naszego uczenia się, samopoczucia, a nawet zdrowie. Przedstawiamy Wam kilka zasad, nad którymi warto się zastanowić:

  1. Zadbaj o odpowiednie warunki otoczenia, w którym pracujesz: właściwe oświetlenie, ergonomiczne meble, przewietrzone pomieszczenie o odpowiedniej temperaturze, ochronę przed hałasem.
  2. Pamiętaj o zachowaniu odpowiedniej proporcji pomiędzy trzema czynnościami w ciągu doby: snem, aktywnością ruchową – rekreacją oraz nauką.
  3. Równomiernie rozkładaj pracę na wszystkie dni tygodnia.
  4. Pracę samodzielną rozpoczynaj od najtrudniejszych rzeczy, możesz rozłożyć ją również  na etapy.
  5. Każdorazowo przygotowując się do lekcji pamiętaj o tym, aby niezbędne podczas zajęć przedmioty znalazły się w zasięgu Twojej ręki.
  6. Dla własnego komfortu zadbaj, by mieć pod ręką wodę do picia.
  7. Bądź wyrozumiały względem siebie i innych, miej jednak na uwadze, że kamera Twojego laptopa może zarejestrować coś, co narazi Cię na komentarze innych.
  8. W razie trudności możesz zawsze zapytać nauczyciela o dodatkowe wskazówki. Wykorzystaj wówczas ustalone sposoby komunikacji i zachowaj odpowiednie zasady netykiety. Miej zawsze w pamięci przestrogę Adama Mickiewicza „Grzeczność nie jest rzeczą łatwą, ani małą”.

Nauczyciele bibliotekarze